W niewielkiej wsi Cichowo, gdzieś między polami Wielkopolski, stoi miejsce które trudno pomylić z czymkolwiek innym. To jedyny w Polsce skansen filmowy – kompleks budynków, które powstały jako scenografia do ekranizacji Pana Tadeusza Andrzeja Wajdy, a potem znalazły tu swoje stałe miejsce. Od 1999 roku można spacerować między stodołami i spichrzami, które widzieliśmy na ekranie, a przy okazji spotkać oswojonego osła czy myszołowa.

Nie ma tu tłumów turystów jak w popularnych skansenach. Jest za to autentyczny klimat folwarku z początku XIX wieku i mnóstwo zwierząt, które chętnie podchodzą do odwiedzających.

Historia powstania skansenu filmowego w Cichowie

Wszystko zaczęło się od filmu. Gdy ekipa Andrzeja Wajdy kończyła zdjęcia do Pana Tadeusza, scenografia miała po prostu zniknąć – tak jak to zwykle bywa w filmie. Ale dzięki determinacji dwóch osób, Marka Pinkowskiego i Pawła Buksalewicza, budynki folwarku Soplicowo trafiły do Cichowa. Sprowadzono je tutaj element po elemencie i odtworzono całość w otoczeniu starego sadu, nieopodal jeziora.

Marek Pinkowski, który prowadzi to miejsce od samego początku, nie poprzestał na samych budynkach. Stworzył tutaj Akademię Zwierząt Filmowych – miejsce gdzie mieszkają i są szkolone zwierzęta, które potem pojawiają się w produkcjach filmowych i telewizyjnych. To właśnie one nadają temu miejscu wyjątkowy charakter. Nie zwiedzasz tu pustych budynków – wszędzie coś się dzieje, ktoś biega, kuma się do jedzenia albo po prostu leży w cieniu.

Scenografia z filmu Wajdy została zaprojektowana przez Allana Starskiego, który za Pana Tadeusza otrzymał nominację do Oscara. Dwór Sopliców w Cichowie jest wzorowany właśnie na jego projekcie.

Co zobaczysz na terenie Soplicowa

Skansen składa się z kilku budynków folwarcznych rozmieszczonych wokół dworu. Jest stajnia, stodoła, spichlerz, kurnik, wozownia i lamus – wszystkie udostępnione do zwiedzania. Można zajrzeć do środka, zobaczyć jak wyglądały pomieszczenia gospodarcze typowego szlacheckiego folwarku. Budynki nie są tylko fasadą – mają pełne wnętrza z rekwizytami i przedmiotami z epoki.

Głównym punktem jest Dwór Sopliców, usytuowany na niewielkim pagórku, zgodnie z opisem Mickiewicza. Obok stoi Pensjonat Gerwazy, który pełni funkcję dworskiej oficyny. Całość otacza stary sad i tereny zielone – łącznie około 3 hektary ogrodzonego obszaru. Sto metrów dalej rozciąga się Jezioro Cichowo, więc widoki są naprawdę malownicze.

Przy dworze odtworzono też ogródek Zosi. Gdzieniegdzie między budynkami natkniesz się na mniejsze elementy scenografii – studnie, wozy, narzędzia rolnicze. Wszystko to składa się na przekonujący obraz mickiewiczowskiej wsi, choć oczywiście trzeba pamiętać że to rekonstrukcja, nie autentyczne zabytki.

Akademia Zwierząt Filmowych – główna atrakcja

To co wyróżnia Soplicowo spośród innych skansenów, to zwierzęta. I to nie jakieś tam symboliczne kury w kurniku. Tutaj mieszka cała menażeria oswojonych stworzeń, które na co dzień pracują w filmie i telewizji.

Można tu spotkać konie, owce, osła Romka (który ma swoje fanki), kaczki, gęsi, koty, króliki, świnki, sarny, a nawet myszołowa. Zwierzęta są przyzwyczajone do ludzi i chętnie podchodzą, zwłaszcza w porze karmienia. Dla dzieci to absolutna gratka – gdzie indziej można pogłaskać oswojone sarny czy zobaczyć z bliska ptaka drapieżnego?

Marek Pinkowski, gospodarz miejsca, sam zajmuje się zwierzętami i widać że robi to z pasją. Gdy pojawia się z karmą, zwierzaki dosłownie się na niego rzucają z radości. Można przy okazji dowiedzieć się sporo ciekawostek o pracy treserów zwierząt filmowych.

Przy skansenie działa stacja Cichowo Główne, gdzie kursuje kolejka Grześ – najwęższa kolejka w Polsce o rozstawie torów zaledwie 24 cm. Kolejkę zbudował w garażu syn obecnego właściciela, nawiązując do przedwojennej tradycji kolejki wąskotorowej która tu kiedyś jeździła.

Gospoda Stajnia i kuchnia staropolska

Na terenie skansenu działa Gospoda Stajnia, mieszcząca się w jednym z folwarcznych budynków. Serwują tu tradycyjne polskie dania przygotowane według starych receptur – żurek, kaczkę z pyzami, bigos, pierogi, gołąbki. Wnętrze utrzymane jest w klimacie staropolskiej karczmy, a w niedzielne popołudnia (a latem codziennie poza poniedziałkami) można tu spokojnie zjeść obiad.

Gospoda mieści do 70 osób, więc nawet większe grupy się zmieszczą. Ceny są standardowe jak na tego typu miejsca – danie główne kosztuje około 30-40 złotych. Jedzenie jest smaczne i obfite, w stylu domowej kuchni.

Inne budynki folwarczne można wynająć na większe imprezy – biesiady, wesela, spotkania firmowe. Organizowane są tu też koncerty i wydarzenia kulturalne, głównie w sezonie letnim.

Dla kogo jest Soplicowo

To miejsce sprawdzi się dla różnych grup. Rodziny z dziećmi znajdą tu dużo przestrzeni do biegania i mnóstwo zwierząt – dzieciaki mogą tu spędzić spokojnie 2-3 godziny. Miłośnicy literatury docenią możliwość zobaczenia na żywo miejsc znanych z filmu Wajdy i poematu Mickiewicza.

Osoby szukające spokojnego miejsca na wycieczkę również będą zadowolone – Cichowo leży z dala od głównych tras, więc panuje tu cisza i spokój. Nie jest to typowa turystyczna pułapka z tłumami i krzykliwymi atrakcjami. Raczej kameralne miejsce gdzie można odpocząć od miejskiego zgiełku.

Grupy zorganizowane, szkoły i przedszkola często przyjeżdżają tu na warsztaty edukacyjne. Można wynająć przewodnika, który oprowadzi po skansenie i opowie o historii filmu, życiu na folwarku czy pracy ze zwierzętami filmowymi.

Praktyczne informacje – godziny otwarcia i ceny

Skansen jest czynny od maja do września, w godzinach 12:00-18:00. W poniedziałki nieczynny. W sezonie letnim gospoda działa codziennie poza poniedziałkami, poza sezonem głównie w weekendy. Warto przed przyjazdem zadzwonić i potwierdzić godziny otwarcia, zwłaszcza jeśli planujesz wizytę poza szczytem sezonu.

Kontakt: tel. 65 517 71 77, email: [email protected]. Adres: Soplicowo 5, 64-010 Krzywiń.

Ceny biletów nie są publicznie dostępne na stronie – najlepiej zadzwonić i zapytać o aktualne stawki. Parking jest bezpłatny, co przy wielu atrakcjach turystycznych nie jest oczywistością.

Jak dojechać do Cichowa

Cichowo leży około 65 km od Poznania, niecałe 25 km od Śremu i 36 km od Leszna. To niewielka wieś w gminie Krzywiń, położona nad jeziorem o tej samej nazwie. Najwygodniej dojechać własnym samochodem – miejscowość jest połączona tylko drogami lokalnymi, najbliższa droga wojewódzka (nr 308) przebiega przez Lubiń.

Komunikacja autobusowa jest bardzo ograniczona. Kursy do Cichowa oferuje firma Milla Spółdzielnia z Leszna, ale połączeń jest niewiele. Dla osób bez samochodu najlepsza opcja to dojazd do Krzywinia lub Śremu, a stamtąd taksówką.

Dla ambitnych jest opcja rowerowa – okolica jest płaska, typowo wielkopolska, więc jazda nie jest męcząca. Z Cichowa prowadzi też Droga Przemyśleń – kilometrowa ścieżka wśród pól i łąk z poetyckimi sentencjami na drewnianych tablicach. Stworzył ją Paweł Buksalewicz, poeta i współtwórca skansenu.

Na miejscu czeka bezpłatny parking tuż przy wejściu. Teren jest płaski, więc wózki dziecięce czy inwalidzkie nie powinny mieć problemów z poruszaniem się.

W pobliżu warto zobaczyć Opactwo Benedyktynów w Lubiniu – jeden z Pomników Historii Polski, oraz neobarokowy dwór w Cichowie wznoszący się nad jeziorem. Skansen jest też punktem na szlaku „Podróże z Panem Tadeuszem”, który obejmuje 12 miejsc związanych z epopeją Mickiewicza.

Soplicowo to miejsce nietypowe – nie jest to ani klasyczny skansen etnograficzny, ani muzeum filmowe. To coś pomiędzy, z dużą dawką zwierzęcej atrakcyjności i spokojnej atmosfery. Jeśli szukasz celu na niedzielną wycieczkę w Wielkopolsce i masz ochotę na coś innego niż kolejny zamek czy pałac, warto tu zajrzeć. Zwłaszcza z dziećmi, które będą zachwycone zwierzakami.